Đau ngực là bệnh gì? Khi nào cần đi cấp cứu

Đau ngực là triệu chứng khiến nhiều người lo lắng vì có thể liên quan đến tim mạch, phổi, tiêu hóa hoặc cơ xương. Không phải mọi cơn đau ngực đều là nhồi máu cơ tim, nhưng một số biểu hiện cần được xử trí như tình huống cấp cứu. Bài viết này giúp người bệnh nhận diện dấu hiệu nguy hiểm, biết cách xử trí ban đầu và hiểu khi nào nên đi khám.

Đau ngực là gì và vì sao không nên chủ quan?

Đau ngực là cảm giác đau, tức, nặng, bóp nghẹt, nóng rát hoặc khó chịu ở vùng từ cổ dưới đến thượng vị. Triệu chứng này có thể xuất phát từ thành ngực, tim, phổi, thực quản, dạ dày hoặc yếu tố tâm lý. Điểm quan trọng là cần đánh giá theo hoàn cảnh xuất hiện, mức độ đau và các triệu chứng đi kèm.

ADS

Cơ sở y tế

Phòng khám đông y Phúc An Duyên TPHCM

Bác sĩ đại học y dược TPHCM trực tiếp thăm khám, tư vấn và điều trị cho bạn

Xem chi tiết →

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh tim mạch vẫn là nhóm nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Riêng với đau ngực cấp, các hướng dẫn tim mạch quốc tế đều nhấn mạnh việc nhận biết sớm cơn đau nghi do tim, vì trì hoãn cấp cứu có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, ở thực tế phòng khám, nhiều trường hợp đau ngực lại đến từ căng cơ, trào ngược dạ dày thực quản hoặc lo âu. Vì vậy, mục tiêu không phải là tự kết luận bệnh, mà là phân tầng mức độ nguy hiểm.

Các nguyên nhân thường gặp gây đau ngực

Đau ngực có nhiều nguyên nhân. Một người có thể đau do vấn đề lành tính, nhưng cũng có thể là biểu hiện của bệnh cần cấp cứu. Việc hiểu các nhóm nguyên nhân giúp người bệnh trao đổi với bác sĩ rõ ràng hơn, đồng thời tránh tự dùng thuốc hoặc bỏ qua dấu hiệu cảnh báo.

Nguyên nhân tim mạch

Nhóm tim mạch thường được chú ý nhất vì có thể liên quan đến thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp hoặc viêm màng ngoài tim. Cơn đau nghi do tim thường được mô tả như cảm giác đè nặng, bóp nghẹt sau xương ức, có thể lan lên vai trái, tay trái, cổ, hàm hoặc ra sau lưng. Đau có thể xuất hiện khi gắng sức, xúc động mạnh hoặc ngay cả lúc nghỉ.

Nguy cơ tim mạch cao hơn ở người trên 40 tuổi, người tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh mạch vành sớm. Dù vậy, người trẻ cũng không nên chủ quan nếu đau ngực đi kèm khó thở, vã mồ hôi, choáng hoặc ngất.

Nguyên nhân hô hấp và màng phổi

Đau ngực do hô hấp có thể gặp trong viêm phổi, viêm màng phổi, hen phế quản nặng, thuyên tắc phổi hoặc tràn khí màng phổi. Cơn đau thường tăng khi hít sâu, ho hoặc thay đổi tư thế. Nếu đau ngực đi kèm khó thở đột ngột, ho ra máu, tím tái hoặc nhịp thở nhanh, cần đi cấp cứu để loại trừ tình trạng nguy hiểm.

Nguyên nhân tiêu hóa

Trào ngược dạ dày thực quản, co thắt thực quản, viêm loét dạ dày hoặc bệnh lý túi mật có thể tạo cảm giác nóng rát sau xương ức, đau tức vùng ngực dưới hoặc thượng vị. Đau thường liên quan bữa ăn, nằm ngay sau ăn, uống rượu bia, cà phê hoặc thức ăn nhiều dầu mỡ. Dù triệu chứng giống tiêu hóa, nếu người bệnh có yếu tố nguy cơ tim mạch hoặc đau kiểu bóp nghẹt, vẫn nên được đánh giá y tế.

Nguyên nhân cơ xương và thần kinh

Đau cơ thành ngực, viêm khớp sụn sườn, chấn thương nhẹ, sai tư thế hoặc căng cơ sau vận động có thể gây đau khu trú một điểm. Đau thường tăng khi ấn vào vùng đau, xoay người, nâng tay hoặc hít sâu. Đây là nhóm nguyên nhân khá thường gặp, nhưng chỉ nên xem là ít nguy hiểm sau khi đã loại trừ các dấu hiệu cấp cứu.

Dấu hiệu đau ngực cần đi cấp cứu ngay

Cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu đau ngực có tính chất nặng, mới xuất hiện, kéo dài hoặc kèm triệu chứng toàn thân. Trong tình huống nghi ngờ, đi khám sớm an toàn hơn việc chờ đợi tại nhà.

Cách xử trí an toàn khi đang bị đau ngực

Khi đau ngực xuất hiện, điều quan trọng nhất là giữ an toàn và đánh giá nhanh dấu hiệu nguy hiểm. Người bệnh không nên cố làm việc tiếp, không tự lái xe đi khám nếu chóng mặt hoặc khó thở, và không tự dùng thuốc tim mạch của người khác.

Trước hết, hãy dừng hoạt động, ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, nới lỏng quần áo và nhờ người bên cạnh hỗ trợ. Nếu cơn đau dữ dội, kéo dài, lan ra tay hoặc kèm khó thở, cần gọi cấp cứu. Trong lúc chờ hỗ trợ, nên ghi nhớ thời điểm bắt đầu đau, tính chất đau, thuốc đang dùng và bệnh nền hiện có để cung cấp cho nhân viên y tế.

Không nên xoa bóp mạnh vùng ngực, tự uống nhiều loại thuốc giảm đau, dùng rượu gió hoặc cố chịu đựng để “xem có tự hết không”. Với đau ngực nghi do tim, từng phút trì hoãn có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Với đau ngực do nguyên nhân khác, thăm khám sớm cũng giúp giảm lo lắng và có hướng xử trí đúng.

Khi nào đau ngực nên đi khám chuyên khoa?

Nếu đau ngực không có dấu hiệu cấp cứu nhưng lặp lại nhiều lần, kéo dài nhiều ngày hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh nên đặt lịch khám. Bác sĩ có thể khai thác bệnh sử, khám lâm sàng và chỉ định xét nghiệm phù hợp để xác định nguyên nhân.

ADS

Bài viết

Top 5 Phòng khám Cơ Xương Khớp TPHCM Uy Tín

Các bệnh lý về hệ vận động đang ngày càng trẻ hóa tại các đô thị lớn. Theo số liệu thống kê...

Đọc bài viết →

Các thăm dò thường được cân nhắc gồm đo điện tâm đồ, men tim khi nghi hội chứng vành cấp, X-quang ngực, siêu âm tim, xét nghiệm máu, đo chức năng hô hấp hoặc nội soi tiêu hóa tùy biểu hiện. Không phải ai đau ngực cũng cần làm tất cả xét nghiệm. Chỉ định phụ thuộc tuổi, yếu tố nguy cơ, kiểu đau và kết quả khám ban đầu.

Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá lâu năm hoặc tiền sử bệnh tim nên đi khám sớm hơn khi có đau ngực mới xuất hiện. Phụ nữ, người cao tuổi và người bệnh đái tháo đường đôi khi có triệu chứng tim mạch không điển hình, chẳng hạn mệt nhiều, khó thở, buồn nôn hoặc đau vùng thượng vị thay vì đau ngực dữ dội.

Cần chuẩn bị gì khi đi khám vì đau ngực?

Chuẩn bị thông tin đầy đủ giúp bác sĩ đánh giá đau ngực chính xác hơn. Người bệnh nên ghi lại thời điểm đau, vị trí đau, cảm giác đau, thời gian kéo dài, yếu tố làm tăng giảm đau và triệu chứng đi kèm.

Nên mang theo đơn thuốc đang dùng, kết quả xét nghiệm hoặc hồ sơ bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa nếu có. Nếu cơn đau xuất hiện khi vận động, sau ăn, lúc căng thẳng hoặc khi nằm, cần nói rõ hoàn cảnh này. Những chi tiết nhỏ như đau tăng khi ấn vào thành ngực hay khi hít sâu cũng có giá trị định hướng nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp về đau ngực

Đau ngực bên trái có phải là bệnh tim không?

Không phải mọi trường hợp đau ngực bên trái đều là bệnh tim. Đau có thể đến từ cơ xương, phổi, dạ dày hoặc lo âu. Tuy nhiên, nếu đau kiểu bóp nghẹt, lan tay trái, kèm khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng, cần đi cấp cứu để loại trừ nguyên nhân tim mạch.

Đau nhói ngực vài giây có nguy hiểm không?

Đau nhói ngực chỉ vài giây thường ít gợi ý nhồi máu cơ tim hơn cơn đau thắt kéo dài. Nguyên nhân có thể là căng cơ, thần kinh liên sườn hoặc stress. Dù vậy, nếu triệu chứng lặp lại, tăng dần hoặc kèm khó thở, người bệnh vẫn nên đi khám.

Đau ngực kèm khó thở nên làm gì?

Đau ngực kèm khó thở cần được xem là dấu hiệu cảnh báo, nhất là khi xuất hiện đột ngột hoặc nặng dần. Người bệnh nên dừng hoạt động, ngồi nghỉ, nhờ người hỗ trợ và gọi cấp cứu nếu đau kéo dài, tím tái, choáng hoặc vã mồ hôi.

Trào ngược dạ dày có gây đau ngực không?

Có. Trào ngược dạ dày thực quản có thể gây nóng rát sau xương ức, tức ngực, ợ chua và khó chịu sau ăn hoặc khi nằm. Tuy nhiên, triệu chứng tiêu hóa đôi khi giống đau tim, vì vậy người có yếu tố nguy cơ tim mạch không nên tự kết luận tại nhà.

Đau ngực khi hít sâu thường liên quan đến gì?

Đau ngực tăng khi hít sâu có thể liên quan đến cơ thành ngực, màng phổi, viêm phổi hoặc một số bệnh lý hô hấp khác. Nếu kèm sốt, ho nhiều, khó thở, ho ra máu hoặc đau đột ngột dữ dội, cần đi khám sớm để được đánh giá.

Người trẻ bị đau ngực có cần đi khám không?

Người trẻ vẫn nên đi khám nếu đau ngực tái diễn, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc kèm khó thở, hồi hộp, ngất, đau sau gắng sức. Dù nguy cơ bệnh mạch vành thấp hơn người lớn tuổi, các nguyên nhân như rối loạn nhịp, bệnh phổi hoặc viêm cơ tim vẫn cần được loại trừ.

Có nên tự uống thuốc giảm đau khi bị đau ngực?

Không nên tự dùng thuốc nếu đau ngực chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đau dữ dội hoặc kèm dấu hiệu cấp cứu. Thuốc giảm đau có thể làm che lấp triệu chứng và trì hoãn điều trị. Cách an toàn hơn là nghỉ ngơi, theo dõi dấu hiệu cảnh báo và đi khám khi cần.

Đau ngực do căng thẳng khác đau tim như thế nào?

Đau ngực do căng thẳng thường đi kèm hồi hộp, thở nhanh, lo lắng và có thể giảm khi thư giãn. Đau tim thường nặng, bóp nghẹt, kéo dài và có thể lan ra tay, hàm hoặc lưng. Tuy vậy, hai nhóm triệu chứng có thể chồng lấp, nên không nên tự chẩn đoán.

Đau ngực kéo dài nhiều ngày có cần cấp cứu không?

Đau ngực kéo dài nhiều ngày không phải lúc nào cũng cần cấp cứu, nhưng cần đi khám nếu chưa rõ nguyên nhân. Nếu trong quá trình đau xuất hiện khó thở, đau tăng nhanh, ngất, vã mồ hôi hoặc đau lan tay trái, cần chuyển sang xử trí cấp cứu ngay.

Làm sao phòng ngừa đau ngực do tim mạch?

Phòng ngừa đau ngực do tim mạch cần kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng và ngừng hút thuốc. Duy trì vận động phù hợp, ăn giảm muối, hạn chế rượu bia và khám định kỳ giúp phát hiện sớm yếu tố nguy cơ trước khi có biến cố.

Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu đau ngực dữ dội, kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.