Đau cổ tay, tê tay có phải do hội chứng ống cổ tay không?

Đau cổ tay, tê tay là triệu chứng nhiều người gặp khi làm việc với máy tính, dùng điện thoại lâu, lái xe, nội trợ, chơi thể thao hoặc lao động lặp lại bằng bàn tay. Một nguyên nhân thường được nhắc đến là hội chứng ống cổ tay, nhưng không phải mọi trường hợp tê tay đều do bệnh này. Bài viết giúp bạn hiểu dấu hiệu gợi ý, nguyên nhân có thể gặp và khi nào nên đi khám để được đánh giá đúng.

Hội chứng ống cổ tay là gì?

Ống cổ tay là một khoang hẹp ở mặt lòng cổ tay, nơi các gân gấp ngón tay và dây thần kinh giữa đi qua. Hội chứng ống cổ tay xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép trong khoang này, gây tê, châm chích, đau hoặc yếu bàn tay. Triệu chứng thường rõ ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần ngón áp út.

Đây là bệnh lý thần kinh ngoại biên khá thường gặp. Nhiều nghiên cứu quốc tế ước tính hội chứng ống cổ tay ảnh hưởng khoảng vài phần trăm dân số trưởng thành, gặp nhiều hơn ở nữ giới và người có công việc lặp lại cổ tay. Tuy vậy, con số cụ thể thay đổi theo nhóm nghề nghiệp, tuổi, bệnh nền và tiêu chuẩn chẩn đoán.

Đau cổ tay, tê tay có phải luôn do hội chứng ống cổ tay?

Không. Hội chứng ống cổ tay là một nguyên nhân quan trọng, nhưng đau cổ tay và tê tay còn có thể do viêm gân, viêm bao gân De Quervain, thoái hóa hoặc viêm khớp cổ tay, chấn thương dây chằng, nang hoạt dịch, bệnh lý cột sống cổ, chèn ép thần kinh ở khuỷu tay, thiếu vitamin, đái tháo đường hoặc rối loạn tuyến giáp.

Điểm khác biệt thường nằm ở vị trí tê, thời điểm xuất hiện, yếu tố làm tăng đau và dấu hiệu đi kèm. Ví dụ, tê cả ngón út có thể gợi ý dây thần kinh trụ hơn là dây thần kinh giữa. Đau cổ tay sau té chống tay cần nghĩ đến chấn thương xương khớp. Tê lan từ cổ xuống vai, cánh tay có thể liên quan cột sống cổ. Vì vậy, tự chẩn đoán chỉ dựa vào cảm giác tê tay dễ dẫn đến bỏ sót nguyên nhân.

Dấu hiệu gợi ý hội chứng ống cổ tay

Triệu chứng điển hình là tê bì, châm chích hoặc cảm giác kiến bò ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và nửa ngoài ngón áp út. Người bệnh có thể thấy tê tăng về đêm, phải lắc bàn tay để dễ chịu hơn, hoặc khó chịu khi cầm điện thoại, lái xe, gõ bàn phím, cầm sách lâu.

Khi tình trạng kéo dài, bàn tay có thể yếu hơn, dễ làm rơi đồ, khó cài nút áo, khó cầm đũa hoặc giảm lực kẹp giữa ngón cái và các ngón khác. Một số người đau lan lên cẳng tay, nhưng thường không phải đau dữ dội toàn bộ cánh tay. Nếu có yếu cơ mô cái hoặc teo cơ ở gốc ngón cái, cần đi khám sớm vì có thể dây thần kinh đã bị ảnh hưởng lâu.

Ai dễ bị hội chứng ống cổ tay?

Nguy cơ có thể tăng ở người làm công việc lặp lại động tác gấp duỗi cổ tay, dùng dụng cụ rung, cầm nắm mạnh hoặc làm việc máy tính nhiều giờ trong tư thế cổ tay không phù hợp. Phụ nữ mang thai, người thừa cân, người mắc đái tháo đường, suy giáp, viêm khớp dạng thấp hoặc từng chấn thương cổ tay cũng dễ gặp hơn.

Tuy nhiên, việc dùng máy tính không phải lúc nào cũng là nguyên nhân duy nhất. Nhiều người có triệu chứng do phối hợp nhiều yếu tố: tư thế cổ tay, thời gian nghỉ ít, bệnh nền, giữ nước trong thai kỳ hoặc viêm mô quanh gân. Đánh giá đúng yếu tố nguy cơ giúp lựa chọn cách điều chỉnh phù hợp hơn.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đi khám nếu tê tay kéo dài hơn vài ngày đến vài tuần, tê tái phát nhiều lần, tê làm mất ngủ, giảm lực cầm nắm, đau cổ tay ảnh hưởng công việc hoặc triệu chứng không cải thiện dù đã nghỉ ngơi và điều chỉnh tư thế. Khám sớm giúp bác sĩ phân biệt hội chứng ống cổ tay với bệnh lý cổ tay, khuỷu tay, vai gáy hoặc cột sống cổ.

Cần đi khám ngay nếu sau chấn thương cổ tay có sưng đau nhiều, biến dạng, không cử động được, tê yếu tăng nhanh, bàn tay lạnh tím, mất cảm giác rõ hoặc yếu cơ tiến triển. Đây có thể là dấu hiệu chấn thương, chèn ép thần kinh hoặc rối loạn tuần hoàn cần xử trí kịp thời.

Bác sĩ chẩn đoán bằng cách nào?

Bác sĩ sẽ hỏi về vị trí tê, thời điểm xuất hiện, nghề nghiệp, thói quen dùng tay, bệnh nền và thuốc đang dùng. Khám lâm sàng có thể kiểm tra cảm giác các ngón tay, sức cơ, phản xạ, tầm vận động cổ tay, điểm đau gân khớp và các nghiệm pháp gợi ý chèn ép dây thần kinh giữa.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định điện cơ và đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ chèn ép. Siêu âm, X-quang hoặc xét nghiệm máu có thể được cân nhắc nếu nghi viêm khớp, chấn thương, nang hoạt dịch, bệnh tuyến giáp hoặc đái tháo đường. Không phải ai tê tay cũng cần làm tất cả xét nghiệm; chỉ định tùy triệu chứng và thăm khám.

ADS

Bác sĩ

Bác sĩ Chuyên khoa I Võ Thị Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa I Võ Thị Hồng Ngọc là bác sĩ Y học cổ truyền tại TP.HCM, có kinh nghiệm trong châm cứu, cơ xương khớp, phục hồi vận động và hỗ trợ điều trị các bệnh lý thường gặp theo định hướng Đông y.

Xem hồ sơ →

Điều trị thường theo hướng nào?

Với trường hợp nhẹ hoặc mới xuất hiện, bác sĩ có thể khuyến nghị nghỉ tương đối, điều chỉnh tư thế, mang nẹp cổ tay ban đêm, thay đổi cách làm việc, dùng thuốc giảm đau kháng viêm khi phù hợp hoặc tập phục hồi chức năng. Mục tiêu là giảm chèn ép lên dây thần kinh và hạn chế tái phát.

Nếu triệu chứng trung bình đến nặng, kéo dài hoặc có yếu cơ, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm thuốc tại chỗ hoặc phẫu thuật giải phóng ống cổ tay trong trường hợp cần thiết. Người bệnh không nên tự tiêm, tự dùng thuốc kéo dài hoặc mua nẹp không phù hợp vì có thể làm chậm chẩn đoán nguyên nhân thật sự.

Cách tự chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Bạn có thể bắt đầu bằng cách giữ cổ tay ở tư thế trung tính khi gõ bàn phím, cầm chuột hoặc lái xe; tránh gập cổ tay quá lâu; nghỉ ngắn sau mỗi 30 đến 60 phút làm việc lặp lại; thả lỏng vai cổ và bàn tay. Nếu công việc cần dùng lực, nên đổi tay, dùng dụng cụ hỗ trợ hoặc điều chỉnh chiều cao bàn ghế.

Khi tê đau tăng, nên tạm giảm hoạt động gây khó chịu và tránh xoa bóp mạnh vùng cổ tay nếu chưa rõ nguyên nhân. Người có đái tháo đường, suy giáp, viêm khớp hoặc đang mang thai nên trao đổi với bác sĩ vì điều trị bệnh nền có thể giúp giảm triệu chứng.

Câu hỏi thường gặp về đau cổ tay, tê tay

Tê tay về đêm có phải hội chứng ống cổ tay không?

Có thể, đặc biệt nếu tê ở ngón cái, trỏ, giữa và giảm khi lắc bàn tay. Tuy nhiên, tê tay về đêm cũng có thể do tư thế ngủ, chèn ép thần kinh ở nơi khác hoặc bệnh nền, nên cần khám nếu lặp lại thường xuyên.

Hội chứng ống cổ tay có nguy hiểm không?

Đa số không nguy hiểm tính mạng, nhưng nếu chèn ép kéo dài có thể gây yếu tay, giảm cảm giác hoặc teo cơ mô cái. Điều trị sớm thường giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn.

Có nên đeo nẹp cổ tay không?

Nẹp cổ tay ban đêm có thể hữu ích trong một số trường hợp nhẹ, nhưng nên chọn đúng loại và đúng tư thế. Nếu đeo nẹp làm đau tăng, tê nhiều hơn hoặc triệu chứng kéo dài, cần đi khám.

Gõ bàn phím nhiều có gây hội chứng ống cổ tay không?

Gõ bàn phím lâu trong tư thế cổ tay không phù hợp có thể làm triệu chứng nặng hơn, nhưng thường không phải yếu tố duy nhất. Cần xem xét cả tư thế, thời gian nghỉ, lực cầm nắm, bệnh nền và hoạt động ngoài công việc.

Tê ngón út có phải hội chứng ống cổ tay không?

Thường không điển hình. Tê ngón út liên quan nhiều hơn đến dây thần kinh trụ hoặc chèn ép ở khuỷu tay, cổ tay hay cột sống cổ. Nên đi khám nếu tê kéo dài hoặc kèm yếu tay.

Khi nào cần đo điện cơ?

Điện cơ và đo dẫn truyền thần kinh thường được cân nhắc khi triệu chứng kéo dài, chẩn đoán chưa rõ, cần đánh giá mức độ chèn ép hoặc trước khi quyết định can thiệp. Bác sĩ sẽ chỉ định tùy từng trường hợp.

Hội chứng ống cổ tay có cần phẫu thuật không?

Không phải tất cả trường hợp đều cần phẫu thuật. Nhiều người cải thiện với nẹp, điều chỉnh hoạt động và điều trị bảo tồn. Phẫu thuật được cân nhắc khi triệu chứng nặng, kéo dài, có yếu cơ hoặc điều trị bảo tồn không hiệu quả.

Có nên tự uống thuốc giảm đau?

Không nên tự dùng thuốc kéo dài, nhất là khi có bệnh dạ dày, gan thận, tim mạch, đang mang thai hoặc dùng thuốc khác. Thuốc chỉ giảm triệu chứng tạm thời và không thay thế việc tìm nguyên nhân tê tay.

Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu tê tay kéo dài, yếu tay, đau sau chấn thương hoặc triệu chứng tăng nhanh, hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá phù hợp.

‘